Question 1

Wat is bemiddeling?

Accepted Answer

Bemiddeling behoort tot de familie van alternatieve (d.w.z. buitengerechtelijke) methoden voor geschillenbeslechting, afgekort ADR (van het Engelse Alternative Dispute Resolution). Onder de ADR's zijn dat voornamelijk:
- rechtstreekse onderhandelingen tussen partijen (of door tussenkomst van hun advocaten) zonder tussenkomst van een onafhankelijke, neutrale en onpartijdige derde partij;
- de verzoening, waarbij een derde partij - de verzoener of ombudsman - tussenbeide komt, die de partijen bij elkaar probeert te brengen door scenario's voor te stellen om het geschil op te lossen. Hij heeft daarom een relatief leidinggevende rol in het debat door voor een bepaalde oplossing te pleiten, in de hoop dat de partijen deze zullen aannemen.

Wat bemiddeling fundamenteel onderscheidt van andere ADR en justitie:
- Het strikt vrijwillige en niet-bindende karakter van het proces: zelfs wanneer het door een rechter wordt "bevolen", blijft elke partij en de bemiddelaar zelf volledig vrij om aan de onderhandelingstafel te blijven of deze te allen tijde te verlaten;
- De fundamentele faciliterende rol van de bemiddelaar: naast zijn onafhankelijkheid en onpartijdigheid ontmoedigt zijn neutraliteit hem om zelf voorstellen te maken voor een oplossing : hij zorgt er vooral voor dat de dialoog wordt vernieuwd, hij helpt om doordacht te onderhandelen volgens de belangen van alle partijen, zonder vast te houden aan principiële of juridische standpunten. Bemiddeling biedt in dit opzicht een reële toegevoegde waarde ten opzichte van de directe onderhandelingen zonder de hulp van een derde partij. Vaak helpt ook zijn tussenkomst, gebaseerd op vertrouwen, om de constructieve samenwerking tussen voormalige vijanden nieuw leven in te blazen: dankzij hem heeft de "taart" die gedeeld moet worden een reële kans om te groeien.
- Volstrekte vertrouwelijkheid: zolang de partijen onderhandelen onder toezicht van een erkende bemiddelaar - die aan het beroepsgeheim gebonden is - weten zij dat bij het mislukken van de bemiddeling (maar natuurlijk ook bij succes) niets wat gezegd of geschreven werd, later en zeker niet voor de rechter kan worden gebruikt: dit garandeert dus dat geen van de partijen bij een bemiddeling zal verzwakken als het vervolgens de rechter is die over het geschil moet beslissen;
- Bemiddeling is snel en goedkoop: de ervaring leert dat de meeste conflicten (+/- 80%) in één tot enkele sessies van enkele uren en maximaal over enkele maanden kunnen worden opgelost. Zelfs indien de partijen zich laten vergezellen door hun advocaten die zij betalen en ook de honoraria van de bemiddelaar delen, zijn de totale kosten aanzienlijk lager dan die van een gerechtelijke procedure. Wat, meestal, voor altijd de relatie tussen de protagonisten verbreekt, ook al was het niet nodig.

Question 2

Wat is een "erkende bemiddelaar" en wat is zijn rol?

Accepted Answer

De erkende bemiddelaar is een beroepsbeoefenaar wiens rechten en plichten bij wet zijn vastgelegd, wiens titel door strafrechtelijke sancties beschermd is voor degenen die er zonder toestemming gebruik van maken, en die op de officiële lijst van de Federale Bemiddelingscommissie staat omdat hij door haar is aanvaard na een opleiding onder haar toezicht die onderworpen is aan een ethische code.

Dit strikte kader is belangrijk omwille van twee redenen:
- Het garandeert de "bemiddelenden" (personen die een bemiddeling starten) volledige vertrouwelijkheid en respect voor de strikte werking vanaf de ondertekening van het bemiddelingsprotocol (dat de regels van het "spel" bepaalt) tot aan de bemiddelingsovereenkomst die het verkregen akkoord toewijst;
- de bemiddelingsovereenkomst kan door de rechter worden goedgekeurd indien een van de partijen hierom verzoekt om haar dezelfde uitvoerbaarheid te geven als elke uitspraak. In de praktijk gebeurt dit slechts zelden en alleen als een van de partijen zich onttrekt aan de verplichtingen die zij had aanvaard in de bemiddelingsovereenkomst. Met andere woorden, als een partij bij de bemiddeling te kwader trouw is, zal de rechter de uitvoering van de overeenkomst gelasten zonder enige andere controle dan de naleving van de openbare orde (bijvoorbeeld: de rechter keurt geen bemiddelingsovereenkomst goed die impliceert dat er een misdrijf wordt gepleegd).

Maar belangrijker nog, de erkende bemiddelaar is een man of vrouw die opgeleid is om de partijen te helpen de patstelling in hun relatie te doorbreken, wat hen helpt de dialoog te hervatten en op een doordachte - en dus zo min mogelijk passionele - manier te onderhandelen over een oplossing die voor alle partijen wenselijk is.

De wet vereist dat de erkende bemiddelaar het volgende moet zijn
- onafhankelijk : niets, zelfs niet het feit dat hij of zij een ander beroep (advocaat, deskundige, enz.) uitoefent, kan hem of haar afleiden van zijn of haar vermogen om op te treden als neutrale en onpartijdige bemiddelaar in de bemiddeling
- onpartijdig : de bemiddelaar heeft geen kennis of schijn van bekendheid met een van de partijen. Hij staat op gelijke afstand van hen.
- neutraal: in de loop van zijn of haar missie mag hij of zij nooit het standpunt van een van de partijen steunen of lijken te steunen.

Deze drievoudige vereiste van rechtvaardigheid is belangrijk, zodanig dat de bemiddelaar de partijen altijd uitnodigt om onmiddellijk te reageren op elk signaal dat zij waarnemen dat dit in gevaar kan brengen.

Question 3

Welke soorten conflicten zijn in het bijzonder gebaat bij bemiddeling?

Accepted Answer

Men zou geneigd zijn om te antwoorden: bijna allemaal. De wet heeft het toepassingsgebied van de bemiddeling aanzienlijk uitgebreid, bijvoorbeeld tot publiekrechtelijke rechtspersonen. Een eenvoudige manier om hierop te antwoorden is te onthouden dat alles wat door overeenkomsten of dadingen mag worden gesloten, in principe ook bemiddeld kan worden.

Meestal worden drie soorten bemiddelingen onderscheiden naar gelang van de kwesties die in het geding zijn:
- familiale bemiddeling: zoals de naam al doet vermoeden, worden veel geschillen als gevolg van gezinsproblemen en storingen opgelost door middel van bemiddeling. Vaak op uitdrukkelijk verzoek van de rechter;
- sociale bemiddeling, waarbij overeenstemming wordt gezocht in conflicten die in het kader van de arbeidsverhoudingen ontstaan;
- burgerlijke en commerciële bemiddeling, die alle conflicten tussen particulieren en/of bedrijven omvat, of het nu gaat om conflicten tussen personen en/of bedrijven, of het nu gaat om burenrecht, vennootschapsrecht, huurcontracten, schuldinvordering, intellectuele eigendom, aandeelhoudersrelaties, enz. Dit is het breedste gebied van bemiddeling, dat - laten we dat niet vergeten - ook betrekking heeft op grensoverschrijdende relaties.

Question 4

Hoeveel kost een bemiddeling?

Accepted Answer

Alles zal voornamelijk afhangen van de duur van de bemiddeling. Aangezien we al hebben vastgesteld dat de bemiddeling snel en kort is (in vergelijking met de gerechtelijke weg), is het redelijk te besluiten dat deze oplossing veruit te verkiezen is boven de gerechtelijke weg alleen op basis van de economische criteria.

In het algemeen dragen de partijen het honorarium van hun respectieve advocaten in het geval - wat niet verplicht is - dat zij hen bij de bemiddeling begeleiden. Bovendien, en tenzij zij anders overeenkomen, delen zij de helft van de honoraria van de bemiddelaar. Deze moeten expliciet en verplicht gedetailleerd worden, evenals de wijze waarop ze moeten worden gedeeld in het bemiddelingsprotocol dat door de partijen en de bemiddelaar wordt ondertekend alvorens de bemiddeling te starten.

Bemiddelaars adverteren hun honoraria meestal op hun websites. Deze bedragen over het algemeen tussen de 50 en 250 euro per uur (te verdelen tussen de partijen, tenzij anders overeengekomen).

Het is van belang nogmaals te vermelden dat een verzekering van het "rechtsbijstand" type vaak vereist dat een beroep wordt gedaan op een bemiddelingsprocedure vooraleer men ermee instemt de kosten van de gerechtelijke procedure te dragen. Als u een polis heeft die ook wel " rechtsbescherming" wordt genoemd, neem dan contact op met uw verzekeringsmaatschappij of makelaar.

De kosten van de bemiddeling kunnen ook gedekt worden door de "tweedelijnsrechtsbijstand", d.w.z. dat zij kunnen worden gedekt door de Staat, via de verschillende ordes van advocaten, wanneer het levensonderhoud van de betrokkene in aanmerking komt voor deze bijstand.

Raadpleeg het bureau voor rechtsbijstand in uw regio: [https://www.advocaat.be/een-advocaat-raadplegen/wat-kost-een-advocaat/pro-deo]
(https://www.advocaat.be/een-advocaat-raadplegen/wat-kost-een-advocaat/pro-deo)

Question 5

Hoe lang duurt een bemiddeling?

Accepted Answer

Er zijn geen betrouwbare statistieken vanwege de vertrouwelijkheid van de bemiddeling.
Maar alle betrokken bemiddelaars en advocaten zijn het erover eens dat de overgrote meerderheid van de bemiddelingen plaatsvinden in één of zelfs enkele zittingen die zo dicht bij elkaar liggen dat het, behalve in complexe zaken, meestal een kwestie van weken of zelfs maanden is. Nooit jaren zoals, helaas, steeds vaker in de rechtszaal.

Question 6

Is de bemiddeling vertrouwelijk?

Accepted Answer

Het is de wet zelf die de vertrouwelijkheid van het hele bemiddelingsproces garandeert.

In het algemeen, tenzij de partijen anders overeenkomen, is alles wat er gebeurt tussen het begin van de bemiddeling, bekrachtigd door de ondertekening van het "bemiddelingsprotocol", en het einde dat door de bemiddelingsovereenkomst is vastgelegd (of het proces-verbaal van het mislukken van de bemiddeling), vertrouwelijk. Dit geldt zowel voor wat er in de vergadering wordt gezegd als voor schriftelijke documenten of mogelijke interventies van deskundigen.

Het protocol en de bemiddelingsovereenkomst zijn dus, tenzij partijen anders besluiten, niet vertrouwelijk en dat is begrijpelijk:
- het protocol beperkt zich in wezen tot het vaststellen van de regels die tijdens het proces in acht zullen worden genomen, maar zonder de respectieve standpunten van de partijen te onthullen. Het officiële bestaan van dit protocol is vooral belangrijk omdat het mogelijk maakt om voor de rechter te bewijzen, wanneer de wet of de rechter dat vereist, dat er een poging werd gedaan om een minnelijke schikking te treffen, maar zonder iets te onthullen over de redenen voor het mislukken of de partij die de onderhandelingen heeft doen mislukken;
- in de bemiddelingsovereenkomst, zonder dat de respectieve standpunten en rechten van de partijen worden bekendgemaakt, wordt de beslissing die zij, bijgestaan door de bemiddelaar, op het einde van hun besprekingen in onderlinge overeenstemming hebben genomen, formeel vastgelegd. De overeenkomst is het recht van de partijen geworden. Het is dus bindend voor hen en het moet mogelijk zijn de gedwongen tenuitvoerlegging voort te zetten als een van de partijen deze niet respecteert. Om deze reden kan een overeenkomst die onder de leiding van een erkende bemiddelaar wordt gesloten, door de rechtbank worden goedgekeurd.

De vertrouwelijkheid van de bemiddeling is bindend voor de partijen door de ondertekening van het bemiddelingsprotocol en voor derden (bedrijfsjuristen, deskundigen, enz.) die voor de bemiddeling worden uitgenodigd door een vertrouwelijkheidsovereenkomst die de bemiddelaar hen zal laten ondertekenen.

Voor advocaten die hun cliënten begeleiden bij de bemiddeling is hun handtekening niet nodig, omdat - net als de bemiddelaar - het Gerechtelijk Wetboek en het Strafwetboek hun verplichtingen en rechten in verband met het beroepsgeheim regelen.

Question 7

Als de bemiddelingsovereenkomst niet wordt nageleefd, wat gebeurt er dan?

Accepted Answer

Er wordt vaak gezegd dat een bemiddelingsovereenkomst de wet van de partijen is geworden. De wet wordt echter gerespecteerd. Dit is het geval bij beslissingen van de Staat: de beslissingen zouden een uitvoerbare titel verlenen, d.w.z. dat zij de voortzetting van de tenuitvoerlegging - bijvoorbeeld door middel van beslaglegging - van een rechterlijke beslissing mogelijk maken indien een van de partijen deze niet eerbiedigt. De wet beoogt dat een bemiddelingsovereenkomst ook een uitvoerbare titel kan vormen door middel van een eenvoudige procedure van goedkeuring van de bemiddelingsovereenkomst door de rechtbank: de rechter (behalve in familiezaken, waar hij de eerbiediging van de belangen van de kinderen zal controleren) controleert alleen of de bemiddelingsovereenkomst die ter goedkeuring wordt voorgelegd, geen schending van de openbare orde inhoudt. Alleen overeenkomsten onder leiding van erkende bemiddelaars kunnen worden goedgekeurd en dus in aanmerking komen voor gedwongen tenuitvoerlegging. De openbare orde wordt gedefinieerd als het geheel van dwingende regels die van invloed zijn op de organisatie van de Natie, de economie, de moraal, de gezondheid, de veiligheid, de openbare vrede, de rechten en essentiële vrijheden van elk individu. Het zou dus in strijd zijn met de openbare orde om een bemiddelingsovereenkomst aan te gaan die het noodzakelijk maakt dat een strafbaar feit wordt gepleegd of die inbreuk maakt op de fundamentele rechten van een partij. Van erkende bemiddelaars en advocaten wordt verwacht dat zij op de hoogte zijn van de grenzen van de openbare orde.

Question 8

Kunnen we tijdens een rechtszaak een bemiddeling starten?

Accepted Answer

Ja, in het algemeen kan de rechter, zolang een zaak niet in beraad werd genomen (met andere woorden, zolang de zittingen zich opvolgen en de partijen hun besluiten via advocaten uitwisselen), de bemiddeling gelasten, of kunnen de partijen besluiten dat zij een bemiddeling beginnen en de rechter op de hoogte brengen. Het Gerechtelijk Wetboek geeft de voorwaarden aan waaraan in bepaalde gevallen moet worden voldaan, maar het belangrijkste punt te onthouden is dat de wet van plan is om onderhandelende oplossingen, met inbegrip van bemiddeling, zoveel mogelijk te bevorderen, en dus ook tijdens het proces.

Er zij ook op gewezen dat een verzoek om bemiddeling dat door een partij wordt ingediend VOORDAT er een gerechtelijke procedure wordt ingeleid en onder bepaalde formele voorwaarden de mogelijkheid om zich tot de rechter te wenden tijdelijk opgeschort. Zoals we kunnen zien, geeft de wet ook hier de bemiddeling een kans vooraleer voor de rechter te belanden.

Question 9

Wat is gerechtelijke bemiddeling?

Accepted Answer

De wet onderscheidt twee soorten bemiddelingen :
1. Buitengerechtelijke bemiddeling wordt opgezet door personen en/of bedrijven die het oneens zijn met elkaar. Dit meningsverschil - ook wel een conflict of geschil genoemd - wordt door de wil van partijen zelf onderworpen aan een vertrouwelijke procedure voor het oplossen van het meningsverschil, met de hulp van de erkende bemiddelaar die zij in onderling overleg aanwijzen. Geen enkele rechter komt tussenbeide om dit soort bemiddeling te organiseren. conflicool werd speciaal ontworpen om buitengerechtelijke bemiddeling te vergemakkelijken en te ontwikkelen, zonder zelfs maar vooraf een advocaat te moeten raadplegen.
2. De gerechtelijke bemiddeling wordt door een rechter beslist, meestal op verzoek van een partij in de loop van een gerechtelijke procedure. Zodra de beslissing om een bemiddeling te beginnen eenmaal is genomen, verloopt deze precies zoals de buitengerechtelijke bemiddeling. Het is dus in principe het feit dat een rechter zich al dan niet kan bemoeien met de beslissing om een bemiddeling te beginnen, dat het verschil in categorie bepaalt. conflicool kan dus ook helpen bij het opzetten van een buitengerechtelijke bemiddeling, als de rechter dat wenst.

Hoewel het niet noodzakelijk is om een advocaat te hebben om een geschil aan bemiddeling te onderwerpen, leert de ervaring dat het in complexe zaken of zaken die de tussenkomst van advocaten bij het opstellen van de bemiddelingsovereenkomst vereisen, wenselijk is om, althans gedeeltelijk, door een advocaat te worden bijgestaan. De bemiddelaar zal niet aarzelen om de partijen aan te moedigen om hulp te zoeken als hij dat in hun belang acht.

Question 10

Is bemiddeling verplicht?

Accepted Answer

Het eerlijke antwoord is: nee. Want ook al kan de rechter onder bepaalde voorwaarden opdracht geven tot bemiddeling, of kan hij of zij ervoor zorgen - eventueel door te eisen dat de partijen persoonlijk verschijnen en niet via een advocaat - dat de partijen trachten een geschil in der minne te regelen alvorens het aan de rechter voor te leggen, dan nog is het strikt vrijwillige karakter van de bemiddeling een waarborg voor de vrijheid van de partijen en van de bemiddelaar zelf om de bemiddeling te allen tijde te onderbreken, zonder andere gevolgen dan het verlies van een beetje tijd.
Er zijn landen waar een minnelijke schikking van conflicten, met inbegrip van bemiddeling, een voorwaarde is voor de ontvankelijkheid van een gerechtelijke procedure: de eiser kan alleen beroep doen op de rechter als hij bewijst dat een serieuze poging tot minnelijke schikking is mislukt. De Belgische wetgever wilde niet zo ver gaan, maar rustte de rechters toch uit met een arsenaal om een gelijkaardig resultaat te bereiken in de naam van het principe "het is het proberen waard".

Er zij ook op gewezen dat de nieuwe wet vereist dat advocaten alle cliënten op de hoogte brengen van het bestaan van methoden van alternatieve geschillenbeslechting: indien zij dit niet doen, schendt de advocaat niet alleen de ethische code van zijn of haar Orde, maar ook de wet.

Het pragmatische antwoord op de vraag is dat bemiddeling geleidelijk aan niet als een strikte verplichting, maar als een essentiële stap in de oplossing van geschillen zal worden opgelegd.

Question 11

Als ik een bemiddeling aanvaardt, verlies ik dan mijn recht op een eerlijk proces in de rechtszaal?

Accepted Answer

Absoluut niet. Zoals wij hebben gezien, is bemiddeling een volledig vrijwillig en vertrouwelijk proces, zodat geen enkele partij op enigerlei wijze kan worden gestraft als de bemiddeling is gestart en niet succesvol is geweest. Sommigen zullen het zien als een garantie voor de grondrechten, waaronder het recht op een rechtszaak voor een onafhankelijke en onpartijdige rechterlijke macht. Anderen zullen het als een onevenwichtigheid zien ten nadele van de rechtzoekende die - zonder succes - heeft geprobeerd om tot een minnelijke schikking te komen. Ieder zijn eigen standpunt.

Maar als de bemiddeling voltooid is en het voorwerp uitmaakt van een bemiddelingsovereenkomst, wordt de overeenkomst het recht van de partijen, zodat als een van hen zich er niet aan houdt, de andere partij de gedwongen uitvoering ervan kan voortzetten (na goedkeuring door de rechtbank). Het is dus niet mogelijk om de bemiddelingsovereenkomst die men heeft ondertekend te negeren en vervolgens de rechter te vragen een andere beslissing te nemen dan degene die in de overeenkomst is opgenomen.

Question 12

Kan de rechter mij straffen voor het weigeren of falen van de bemiddeling?

Accepted Answer

Nee. En hij zal er ook niets van weten, want ook al heeft hij opdracht gegeven tot bemiddeling, de enige informatie die hij zal hebben is dat de partijen niet in staat zijn geweest om tot een akkoord te komen. En ook al raadt hij wie een overeenkomst heeft geblokkeerd, zijn onafhankelijkheid en onpartijdigheid dwingen hem om te oordelen in de wet, niet in medeleven. Justitie is zeker traag, maar onpartijdig en van hoge kwaliteit. Bovendien is, op enkele uitzonderingen na, altijd beroep mogelijk op het tweede niveau van het gerecht.

Dit gezegd zijnde, adviseren advocaten hun cliënten meestal om niets te doen wat de rechter zou kunnen storen. Omdat rechters, hoe professioneel en onpartijdig ze ook zijn, blijven ook mensen met hun waarden en emoties. Sinds de recente wet van 2018 is er echter een zeer sterke neiging bij de rechters om de partijen naar de bemiddeling te sturen: velen van hen zijn van mening dat voor bepaalde soorten conflicten bemiddeling doeltreffender is dan de gerechtelijke procedure.

Question 13

Wat is de rol van de advocaat in de bemiddeling? Is een advocaat nodig?

Accepted Answer

Er is geen verplichting om zich bij de bemiddeling door een advocaat te laten bijstaan.

In sommige gevallen voelt men dat de bemiddelaar van mening is dat dit niet wenselijk is, omdat hij ervan overtuigd is dat hoe meer rechtstreeks contact hij heeft met de partijen zelf om hen vrij en vertrouwelijk over hun belangen te laten spreken, hoe beter het proces verloopt. Het is ook gebruikelijk dat de advocaten van de partijen niet zelf aan de bemiddeling deelnemen, maar in een tweede fase tussenkomen om hun cliënten te adviseren alvorens een overeenkomst te sluiten of deze op te stellen met de advocaat van de andere partij.

Wanneer advocaten deelnemen aan de bemiddeling, bepaalt de bemiddelaar meestal eerst de actieterrein van hun tussenkomst, opnieuw om de kans te maximaliseren dat de partijen zelf betrokken zijn bij het oplossen van hun conflict.

De advocaat - ook bekend als "bemiddelingsadviseur" - is vooral effectief wanneer hij zelf de dynamiek van deze minnelijke wijze van conflictoplossing heeft begrepen, wanneer hij begrijpt dat wij er niet langer zijn om als gladiatoren te strijden, maar om de partijen te helpen zelf een oplossing te vinden. Bovendien zijn de beste bemiddelingsadviseurs vaak advocaten die de nodige opleiding voor erkende bemiddelaar hebben gevolgd omdat veel bemiddelaars ook advocaten zijn.

Tot slot heeft elke advocaat - zelfs een advocaat die het minst overtuigd is door bemiddeling - de wettelijke verplichting om zijn cliënt duidelijk te informeren over alternatieve geschillenbeslechtingsmethoden alvorens een rechtsvordering in te stellen of te verdedigen namens zijn cliënt.

Hoewel het niet nodig is om een advocaat te hebben om een geschil aan bemiddeling te onderwerpen, zal de bemiddelaar niet aarzelen om de partijen aan te moedigen om zich te laten bijstaan als hij dit in hun belang acht.

Question 14

En conflicool in dit alles?

Accepted Answer

conflicool helpt u een erkende bemiddelaar te vinden die perfect aansluit bij de aard van het conflict tussen u en de andere partij, rekening houdend met de locatie van beide partijen. De benoeming van de erkende bemiddelaar is de eerste stap in het oplossen van het conflict en de ervaring leert dat het van cruciaal belang is dat deze stap op een onberispelijke manier wordt geleid om de kans op succes van een bemiddeling te maximaliseren.

Question 15

Als ik de bemiddeling in gang zet, wordt ik dan gestraft omdat ik de eerste stap zet?

Accepted Answer

Nee, absoluut niet.

Ten eerste, aangezien het proces vertrouwelijk is, zal niemand - zelfs geen rechter - op de hoogte worden gesteld. En dat zou ook niets uitmaken, want de enige vraag die hem interesseert is of de partijen al dan niet geprobeerd hebben een minnelijke schikking te treffen, zonder ook maar enige rekening te houden met welke partij het initiatief heeft genomen.

Sommige advocaten zijn van mening dat een partij psychologisch verzwakt kan zijn door de wil om onderhandelen te tonen. Dit concept zal verdwijnen omdat de wet, sinds 2018, duidelijk vereist dat advocaten zich actief inzetten voor een minnelijke schikking van geschillen.

Bovendien blijkt alleen al uit het feit dat bemiddeling wordt aangeboden in plaats van de andere partij voor de rechter aan te vallen (of zich te verdedigen omdat de andere partij een formele actie onderneemt), niets van de onderhandelingsposities. Het is gewoon een kwestie van de ene in plaats van de andere manier voor te stellen aan de tegenstander en het blijkt dat deze andere partij er in de meeste gevallen ook belang bij heeft om, althans in eerste instantie, te proberen het conflict in der minne te schikken.

Question 16

Is bemiddeling nieuw?

Accepted Answer

Ja en nee.
Nee: hoeveel wijze mensen werden sinds mensenheugenis opgeroepen om te helpen te voorkomen dat een conflict tussen individuen, bedrijven of landen escaleert? Of zelfs om de partijen te pacifiëren?
Ja: bemiddeling zoals wettelijk geregeld is vrij recent. Wat België betreft, begon dit in 2001 met familiale bemiddeling. De bemiddeling in burgerlijke en handelszaken is in 2005 aangekomen. En een nieuwe wet van juni 2018, die op 1 januari 2019 in werking is getreden, heeft het belang van alternatieve geschillenbeslechtingsmethoden, vooral bemiddeling, aanzienlijk vergroot.
Opgemerkt moet worden dat in andere delen van de wereld, met name in de VS en Groot-Brittannië, bemiddeling sinds de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw zeer populair is. Dit is te wijten aan zowel de verschillen tussen de rechtssystemen van continentaal Europa en de Angelsaksische wereld als aan culturele verschillen.

Question 17

Is de bemiddeling Belgisch?

Accepted Answer

Helaas niet. Men zou bijna in de verleiding komen te zeggen "integendeel". België staat op de tweede plaats in de Europese Unie wat betreft het aantal gerechtelijke instanties per inwoner. Een richtlijn uit 2008 verplicht de lidstaten er echter toe wetgeving vast te stellen om alternatieve geschillenbeslechting te bevorderen. Het doel te bereiken is dat er op een dag evenveel minnelijke schikkingen zijn als gerechtelijke uitspraken. Dit is nog ver weg en het doel van de nieuwe wetgeving is om een belangrijke bijdrage te leveren aan dit evenwicht.

conflicool ondersteunt uiteraard deze doelstelling om de bemiddelingsmarkt te laten groeien.

Question 18

Wat vindt de Justitie van bemiddeling?

Accepted Answer

In het algemeen, goed. Maar met nuances.

Bemiddeling wordt al bijna 20 jaar geregeld door het Belgisch Gerechtelijk Wetboek, maar een nieuwe wet van 18 juni 2018, die op 1 januari 2019 in werking is getreden, verstoort de gewoonten van de gerechtelijke actoren (advocaten, rechters, gerechtsdeurwaarders) in die zin dat ze de bemiddeling zo sterk bevordert dat sommige specialisten tot de conclusie zijn gekomen dat de wet de traditionele gerechtelijke procedure tot een noodoplossing herleidt als de minnelijke geschillenbeslechtingsmethoden mislukken: van een alternatieve methode (van de rechtspleging) is bemiddeling voorbestemd om een voorkeur methode voor geschillenbeslechting te worden. Dit is de nieuwe loop van de geschiedenis.
Het Gerechtelijk Wetboek verplicht advocaten en rechters in bepaalde omstandigheden ook om het geschil buiten de rechtszaal uit te stellen, maar met de zekerheid dat zij altijd naar de rechter kunnen terugkeren als slechts één van de partijen dat wenst, in naam van het fundamentele recht van elke burger op een onafhankelijke en onpartijdige rechtbank om het geschil te beslechten, zoals bepaald in artikel 6 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens.

Ten slotte moet worden opgemerkt dat dezelfde wet van 2018 eraan herinnert dat het deel uitmaakt van de missie van de rechters om te proberen de partijen met elkaar te verzoenen, zoals vaak wordt opgemerkt in de rechtspraak van de Vrederechters.

Het belang - zelfs het enthousiasme - van veel rechters (soms van hoge rang) voor alternatieve methoden van conflictoplossing kan niet worden begrepen als een vlucht van hun kant, hoewel de veralgemening van de bemiddeling objectief gezien in hoge mate zou bijdragen aan het ontlasten van een Justitie die verzadigd zou zijn. Hun visie is dat zolang het fundamenteel recht van elke burger op een onafhankelijke en onpartijdige rechtbank om het geschil te beslechten niet ter discussie wordt gesteld, het in het belang van de samenleving is dat er naast het recht van de Staat ook andere oplossingen bestaan, die in veel gevallen zelfs nog geschikter blijken te zijn om conflicten op te lossen.

Question 19

Is bemiddeling het begin van de privatisering van Justitie?

Accepted Answer

Laten we niet vergeten dat elke burger het recht heeft op een onafhankelijke en onpartijdige rechtbank om zijn of haar geschil op te lossen. En deze rechtbank is, door zijn aard zelf, publiek of staatsrechtelijk. Dit punt moet worden gerelativeerd: de meeste kosten die inherent zijn aan de Justitie zijn van persoonlijke aard, zoals de honoraria van advocaten, en het publieke karakter van een dienst is niet synoniem voor gratis diensten (deurwaarderskosten, notariskosten, proceshandelingen, enz.).

Alternatieve (d.w.z. buitengerechtelijke) Methoden voor het Oplossen van Conflicten (afgekort als ADR) worden door partijen zelf geïnitieerd, hoewel het Gerechtelijk Wetboek, en dus de Staat, deze beheerst. Zo kan de oplossing van een geschil door bemiddeling of arbitrage (d.w.z. een beslissing van privé "rechters" die door de partijen worden betaald om een geschil te beslechten zoals een rechter van de Staat dat zou doen) worden opgevat als een vorm van privatisering van de Justitie, wat het politiek debat voedt over de gewenste mate van interventionisme van de Staat in het bestuur van de samenleving als een geheel. Dat is het politieke aspect.

Vanuit economisch of financieel oogpunt kan de situatie anders worden geanalyseerd: door een omweg te nemen, zoals bemiddeling, in vergelijking met de bijna helemaal geblokkeerde weg die de gerechtelijke weg is geworden, kan voorkomen dat jaren van procedures en advocatenhonoraria nodig zijn om een beslissing te verkrijgen waarmee de rechtzoekende per definitie akkoord gaat, omdat de bemiddeling een vrijwillig karakter heeft. Dit lijkt misschien verrassend, maar de beslissing - zeker van privé-karakter, want ze is gewild door de partijen - is beter aanvaard, sneller en goedkoper dan de meeste beslissingen van onze rechters, wier professionalisme, onpartijdigheid en onafhankelijkheid door iedereen worden erkend. Het feit dat zij zelf vaak een vurig pleitbezorger van ADR zijn, draagt alleen maar bij aan de effectiviteit van de methode. Kortom, bemiddeling is een "private" omweg die zeer gewenst is door het "publieke" en economisch wenselijk.

Vragen en antwoorden over bemiddeling

Heeft u een specifieke vraag over uw situatie?